ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΟΥ ΔΕΛΤΑ ΤΟΥ ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ

Στις 22  Νοεμβρίου, η τάξη μας επισκέφτηκε τον υγρότοπο του Δέλτα του Αλιάκμονα στη Νέα Αγαθούπολη Πιερίας. Επισκεφτήκαμε πρώτα το Κέντρο Πληροφόρησης του Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Αξιού, Λουδία, Αλιάκμονα. Εκεί τα παιδιά είδαν σύντομο ντοκιμαντέρ για τη σημασία των εντόμων και τη λειτουργία τους στη φύση.  Στη συνέχεια παρατηρήσαμε με τους μεγεθυντικούς φακούς, τα στερεοσκόπια και τα μικροσκόπια του Κέντρου Πληροφόρησης, διάφορα έντομα και  όργανα διαφόρων ζώων. Έπειτα πήγαμε στο πάρκο της Νέας Αγαθούπολης και συλλέξαμε με  απόχες τα δικά μας έντομα.

Στο δεύτερο μέρος του προγράμματος της επίσκεψης, ανεβήκαμε στο πέτρινο παρατηρητήριο πτηνών και παρατηρήσαμε την πλούσια ορνιθοπανίδα του υγρότοπου. Εντοπίσαμε πολλά είδη πουλιών: πελεκάνοι, φαλαρίδες, αργυροτσικνιάδες, λευκοτσικνιάδες, γερακίνα, ψαραετός ήταν μερικά από τα είδη που παρατήρησαν οι μαθητές με τα κιάλια και τα τηλεσκόπια που μας παρείχαν οι πολύ εξυπηρετικοί υπάλληλοι του Φορέα  Διαχείρισης. Μετά απ΄ αυτό, κάναμε πεζοπορία σ΄ ένα χωμάτινο μονοπάτι που περνούσε δίπλα από τη λιμνοθάλασσα. Παρατηρήσαμε, εκτός απ΄ τα πτηνά, και  διάφορα είδη από τη χλωρίδα του υγρότοπου όπως,  αρμυρήθρες, αρμυρίκια, καλαμιές, βούρλα, αγριαχλαδιές, βατομουριές κτλ.

Τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τη φύση, ενθουσιάστηκαν και πέρασαν μια μέρα γεμάτη δράση και μάθηση.

Ευχαριστούμε τους υπάλληλους του Φορέα για την πολύ καλή συνεργασία.

από κ. Ολυμπία Χρυσοχόου

Advertisements

Μαθητικός καλλιτεχνικός διαγωνισμός από το δίκτυο «Μεσόγειος S.O.S.» με θέμα: «Υδάτινες ιστορίες»

Το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS διοργανώνει  Διαγωνισμό Μαθητικής Καλλιτεχνικής Δημιουργίας με θέμα  «Υδάτινες Ιστορίες…».Τα παιδιά ονειρεύονται, δημιουργούν και ευαισθητοποιούν ….

Ίσως είναι κάτι που δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει και εκτιμήσει όσο θα έπρεπε, αλλά ανήκουμε στην τυχερή εκείνη μερίδα ανθρώπων, στους οποίους το νερό έχει προσφερθεί εξαιρετικά γενναιόδωρα. Μια τόσο απλή και καθημερινή κίνηση, όπως το άνοιγμα της βρύσης, αρκεί για να χρησιμοποιήσουμε το πολύτιμο στοιχείο και τις ζωογόνες ιδιότητές του. Κι όμως… για εκατομμύρια συνανθρώπους μας αυτό αποτελεί μία ασύλληπτη πολυτέλεια: περίπου 700 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν σήμερα από έλλειψη νερού, πάνω από 6.000 παιδιά πεθαίνουν καθημερινά είτε γιατί δεν υπάρχει αρκετό νερό είτε γιατί αυτό, που υπάρχει, είναι ακατάλληλο, ενώ συχνές πια είναι οι συγκρούσεις κρατών με «μήλο της έριδος» το νερό καθώς και οι μετακινήσεις πληθυσμών εξαιτίας της ανεπάρκειας νερού στις περιοχές που ζούσαν. Αλλά και στην ευρωπαϊκή μας «γειτονιά», η έλλειψη νερού και η ξηρασία αυξάνονται ανησυχητικά. Ιδιαίτερα η ευαίσθητη περιοχή της Μεσογείου, προβλέπεται να είναι απ’ αυτές που θα πληγούν περισσότερο λόγω της λειψυδρίας, ενώ ήδη πολλά νησιά, κυρίως των Κυκλάδων, αναγκάζονται να μεταφέρουν το νερό από άλλα σημεία καθώς αυτό που έχουν δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες τους. Το νερό είναι  ζωή γι ‘αυτό και δεν έχουμε το δικαίωμα να το σπαταλάμε. Όπως έχει δηλώσει και ο Γεν. Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι Μουν «Υπάρχει ακόμα αρκετό νερό για όλους μας, αρκεί να το διατηρούμε καθαρό, να το χρησιμοποιούμε με πιο σοφό τρόπο και να το μοιραζόμαστε δίκαια…». Ο καθένας από εμάς οφείλει να δώσει τον μικρό προσωπικό του αγώνα για την προστασία του νερού, να εξασφαλίσει μέσα από απλές, καθημερινές κινήσεις το δικαίωμα όλων των ανθρώπων στο πολύτιμο αυτό αγαθό, να διασφαλίσει ένα βιώσιμο μέλλον για τον πλανήτη μας.

Το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS διοργανώνει για τη σχολική χρονιά 2010-2011 Καλλιτεχνικό διαγωνισμό με θέμα:

«Υδάτινες Ιστορίες…».

Ο καλλιτεχνικός διαγωνισμός στοχεύει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με την σπουδαιότητα του νερού  για τη ζωή στον πλανήτη, την προστασία των υδατικών πόρων, τις συνέπειες από την έλλειψη πόσιμου νερού τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το περιβάλλον,  τους τρόπους με τους οποίους μπορούν τα παιδιά να αναλάβουν δράση στην καθημερινότητα τους, στο σχολείο, στο σπίτι, στη γειτονιά, εξοικονομώντας νερό. Η τέχνη γίνεται εργαλείο στα χέρια των παιδιών και μέσα από τις δημιουργίες τους στέλνουν ένα μήνυμα στους μεγαλύτερους.
O διαγωνισμός τελεί υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων και πραγματοποιείται με την ευγενική υποστήριξη της Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας Α.Ε.

Γιατί ένας διαγωνισμός:

Ένας τρόπος να συνειδητοποιήσουμε τις συνέπειες των ενεργειών μας στο περιβάλλον, είναι να σκεφτούμε, να ψάξουμε, να μάθουμε, ν’ αλλάξουμε ρόλους, να αναλάβουμε πρωτοβουλίες.

    Πως θα ήταν ο κόσμος χωρίς νερό;
    Πόσα ζώα ή φυτά θα εξαφανίζονταν;
    Φαντάζεστε έναν παγκόσμιο πόλεμο για το νερό;
    Τι μπορούν να κάνουν τα παιδιά;
    Τι πρέπει να αλλάξουν οι μεγαλύτεροι;

Πως μπορούν να συμμετάσχουν οι μαθητές:
Προσκαλούμε τα παιδιά να σκεφτούν πως θα ήθελαν να συμβάλουν στην προστασία των υδατικών πόρων και να απαντήσουν με τον δικό τους καλλιτεχνικό και δημιουργικό τρόπο σε αυτά τα ερωτήματα, εκφράζοντας και τις δικές τους ευαισθησίες, ανησυχίες αλλά και προτάσεις με:
–    ζωγραφική ή κολάζ
–    με φωτογραφίες
–    με κόμικς

Τι θα γίνουν τα καλλιτεχνικά έργα:

Τα έργα ζωγραφικής, οι φωτογραφίες και τα κόμικς των παιδιών θα παρουσιαστούν τον Μάρτιο του 2011 στον εκθεσιακό χώρο του ΜΕΤΡΟ της πλατείας Συντάγματος, στην Αθήνα, σε μία 4ημερη έκθεση ανοιχτή στο κοινό.
Μια επιτροπή αποτελούμενη από καλλιτέχνες και εκπαιδευτικούς θα επιλέξει και θα βραβεύσει σε κάθε κατηγορία τα έργα που θα ξεχωρίζουν από άποψη φαντασίας και καλλιτεχνικής δημιουργικότητας .
Η τελετή βράβευσης θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της έκθεσης.

Προδιαγραφές Έργων

ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ – ΚΟΛΑΖ
Τα έργα ζωγραφικής και τα κολάζ θα πρέπει να είναι σε χαρτί διαστάσεων 35 Χ 50 εκ. για ατομικά έργα και 60 X 80 εκ. για ομαδικά. Υλικά που μπορούν να  χρησιμοποιηθούν για τη ζωγραφική είναι μολύβια, νερομπογιές, παστέλ, ακουαρέλες, ακρυλικά.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
Οι φωτογραφίες πρέπει να παραδοθούν τυπωμένες σε διάσταση 35 Χ 50cm καθώς και σε ηλεκτρονική μορφή εφόσον αυτό είναι δυνατό.

ΚΟΜΙΚΣ
Τα κόμικς θα πρέπει να είναι μικρές ιστορίες οι οποίες θα καταλαμβάνουν μέχρι 3 φύλλα Α3 ή χαρτί διάστασης 30 Χ 45cm.

Όροι Συμμετοχής

  • Τα παιδιά μπορούν να συμμετάσχουν μόνο με ένα ατομικό ή/και ένα ομαδικό έργο στην κάθε κατηγορία.
  • Στα ομαδικά έργα μπορούν να συμμετάσχουν έως και 7 παιδιά.
  • Τα έργα κάθε τάξης ή σχολείου θα πρέπει να συνοδεύονται οπωσδήποτε από επίσημη λίστα με τα ονόματα των μαθητών που συμμετέχουν.
  • Το όνομα του μαθητή ή των μαθητών καθώς και το σχολείο πρέπει να γράφεται καθαρά πίσω από κάθε έργο, ώστε να γνωρίζουμε τον/ους δημιουργό/ους.

Προσοχή, δεν θα γίνονται δεκτά:

  • Έργα σε διαφορετικές διαστάσεις – προδιαγραφές από τις προαναφερόμενες
  • Κατασκευές ή έργα τοποθετημένα σε κάδρα ή ταμπλό
  • Έργα που δε συνοδεύονται από λίστα με τα ονόματα των μαθητών
  • Έργα που λαμβάνονται πέραν της λήξης της προθεσμίας
  • Παρακαλούμε μη στέλνετε συστημένα. Χρησιμοποιείτε απλό ταχυδρομείο ή κούριερ και επιβεβαιώστε ότι τα έργα παραδίδονται στο Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS αλλιώς τα έργα δε θα παραλαμβάνονται.
  • Έργα που είναι τοποθετημένα σε κυλίνδρους. Κατά την αποστολή τα έργα θα πρέπει να τοποθετούνται σε συσκευασίες που δεν αλλοιώνουν το σχήμα και τα χρώματα τους, όπως μεγάλους χάρτινους φακέλους ή χάρτινες θήκες.

Αποστολή έργων:

Οι εκπαιδευτικοί του κάθε σχολείου ή οι υπεύθυνοι των καλλιτεχνικών εργαστηρίων θα πρέπει να συλλέξουν και να αποστείλουν τα έργα των μαθητών με συνοδευτική λίστα με τα ονόματα και την τάξη των μαθητών με κούριερ ή με απλό ταχυδρομείο. Επίσης, οφείλουν να ενημερώσουν τους κηδεμόνες των μαθητών για τους όρους συμμετοχής στο διαγωνισμό.

Δηλώσεις συμμετοχής:

Τα σχολεία και τα καλλιτεχνικά εργαστήρια που θα λάβουν μέρος πρέπει να δηλώσουν συμμετοχή στέλνοντας την επισυναπτόμενη φόρμα έως τις 25 Νοεμβρίου 2010 με τους εξής τρόπους:
–    ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: info@medsos.grThis e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
–    ταχυδρομικά στη διεύθυνση: Μαμάη 3A, Αθήνα, T.K. 10440
–    στo fax:  210-8228795.

Προθεσμία παράδοσης έργων :
Τα έργα πρέπει να παραδοθούν στο Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS μέχρι τις 25 Ιανουαρίου 2011.

Ημερομηνία Λήξης Yποβολής  Aιτήσεων : 25 Νοεμβρίου 2010

Περισσότερες Πληροφορίες
Κουκιάσα Μυρσίνη
Διοργάνωση Εκδηλώσεων
Τηλ/Φαξ 210-8228795
Email: events@medsos.gr
Υπό την Αιγίδα :  ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ

Με την ευγενική υποστήριξη της : Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας Α.Ε.

Εκπαιδευτική εξόρμηση στο Εθνικό Πάρκο Γαλλικού-Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα (Δευτέρα 22 Νοεμβρίου)

Η προστατευόμενη περιοχή Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα είναι ένα από τα πιο σημαντικά υγροτοπικά συστήματα της Ελλάδας και της Ευρώπης. Τα ποτάμια, οι λιμνοθάλασσες, οι αλμυρόβαλτοι, τα εύφορα χωράφια και η θάλασσα παρέχουν καταφύγιο για την επιβίωση εκατοντάδων ειδών ζώων και φυτών, ενώ παράλληλα εξασφαλίζουν την ευημερία για τους ανθρώπους που την κατοικούν.


Η περιοχή προστατεύεται από τη Συνθήκη Ραμσάρ για τους υγροτόπους, ενώ παράλληλα ανήκει στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών της Ευρώπης Natura 2000. Το καθεστώς προστασίας ήρθε κυρίως ως αναγνώριση της μεγάλης ορνιθολογικής αξίας της περιοχής (έχουν καταγραφεί 278 είδη πουλιών, δηλαδή σχεδόν το 63% των ειδών που έχουν παρατηρηθεί στην Ελλάδα) χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι οι οικότοποι και τα υπόλοιπα είδη χλωρίδας και πανίδας είναι μικρότερης σημασίας.
Τα όρια του Εθνικού Πάρκου ξεκινούν στο Καλοχώρι, σε απόσταση αναπνοής -μόλις δέκα λεπτά- από τη Θεσσαλονίκη, προσφέροντας έτσι μοναδικές δυνατότητες αναψυχής και επαφής με τη φύση στους κατοίκους του αστικού κέντρου.
Ιστοσελίδα: http://www.axiosdelta.gr/

Η προστατευόμενη περιοχή του Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα προσφέρεται για δραστηριότητες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Οι μαθητές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης μπορούν να την επισκεφθούν για να μάθουν για τις αξίες των υγροτόπων, τα είδη των ζώων και των φυτών που ζουν σε αυτή, τα προβλήματα που αυτή αντιμετωπίζει. Πάνω από όλα, στόχος είναι να αποκτήσουν μία αυθεντική εμπειρία επαφής με τη φύση και μία βιωματική σχέση με τον υγρότοπο.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ: ΥΓΡΟΤΟΠΟΣ ΝΕΑΣ ΑΓΑΘΟΥΠΟΛΗΣ


Στον υγρότοπο της Νέας Αγαθούπολης, κοντά στις εκβολές του Αλιάκμονα, βρίσκεται το παρατηρητήριο πουλιών της περιοχής. Από το παρατηρητήριο τα παιδιά μπορούν να έχουν μία πανοραμική θέα του υγροτόπου και να παρατηρήσουν με τα κιάλια και τα τηλεσκόπια τα σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας που φιλοξενούνται εκεί. Δίπλα από το παρατηρητήριο ξεκινάει μονοπάτι που οδηγεί στον υγρότοπο, όπου μπορούν οι μαθητές να χαρούν από κοντά τα υδρόβια και παρυδάτια πουλιά. Η διαδρομή αυτή προτείνεται για μαθητές όλων των ηλικιών.

Πρόγραμμα επίσκεψης

9.15 π.μ: Άφιξη στη Νέα Αγαθούπολη.

Παρατηρητήριο πουλιών στη Νέα Αγαθούπολη

 

Στον υγρότοπο της Νέας Αγαθούπολης οι μαθητές μπορούν:

►  να ενημερωθούν για την προστατευόμενη περιοχή και να παρατηρήσουν την ορνιθοπανίδα μέσα στις λίμνες που βρίσκονται δυτικά του Δέλτα του Αλιάκμονα με τον εξοπλισμό του Φορέα από το πέτρινο παρατηρητήριο που είναι ένα από τα ομορφότερα παρατηρητήρια στην Ελλάδα

►  να περπατήσουν στο μονοπάτι που οδηγεί κοντά στις λίμνες και να γνωρίσουν τη χαρακτηριστική υγροτοπική χλωρίδα

►  να γνωρίσουν τον κόσμο των εντόμων και να γίνουν μικροί επιστήμονες με τη βοήθεια επιστημονικών εργαλείων (μικροσκόπια και στερεοσκόπια- πρόγραμμα Μικρόκοσμος).

Αναχώρηση: 12.30-12.45 μ.μ

Επιπλέον πληροφορίες

Πριν αναχωρήσετε για την επίσκεψή σας στον υγρότοπο είναι σημαντικό να διαβάσετε τις παρακάτω οδηγίες:

– Ο μέγιστος αριθμός μαθητών που μπορούν να επισκεφτούν την περιοχή είναι 40.

– Τα παιδιά πρέπει να είναι ντυμένα κατάλληλα (ανάλογα με την εποχή που πραγματοποιείται η επίσκεψη), και να φοράνε αθλητικά παπούτσια, να έχουν μαζί τους καπέλα (σε περίπτωση που έχει ήλιο) και ένα μπουκαλάκι νερό.

– Επίσης, εάν επιθυμείτε να ενισχύσετε το ταμείο του Φορέα Διαχείρισης, μπορείτε να προσφέρετε ένα χρηματικό ποσό- συνηθίζεται 1 ευρώ το άτομο, χωρίς να είναι βέβαια υποχρεωτικό.

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΥΔΡΕΥΣΗΣ

Την Τετάρτη 20-10 η Β΄ και η Δ΄ τάξη του σχολείου μας επισκέφθηκαν το Μουσείο Ύδρευσης Θεσσαλονίκης. Αυτό βρίσκεται στο παλιό αντλιοστάσιο της ΕΥΑΘ (Εταιρία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης), στην οδό 26ης Οκτωβρίου 49 (δίπλα στο ΦΙΞ).

Τα παιδιά άκουσαν με τη μορφή παραμυθιού την ιστορία του νερού στη Θεσσαλονίκη. Είχαν την ευκαιρία να δουν τους πρώτους πήλινους αγωγούς του δικτύου ύδρευσης της αρχαίας πόλης, το οποίο  κατασκευάστηκε από τον ιδρυτή της, τον Κάσσανδρο. Οι μαθητές έμαθαν ότι τότε η πόλη υδρευόταν από τρεις πηγές, από το Χορτιάτη,  το Ρετζίκι και τη Σταυρούπολη. Σήμερα η πόλη παίρνει μεγάλες ποσότητες νερού από τον ποταμό Αλιάκμονα και τις πηγές Αραβησσού Πέλλας.

Ακόμα τα παιδιά πληροφορήθηκαν ότι τα αστικά λύματα μεταφέρονται απο τους αποχετευτικούς αγωγούς σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Εκεί τα λύματα καθαρίζονται και στη συνέχεια ρίχνονται στη θάλασσα.

Οι τάξεις ξεναγήθηκαν στους χώρους του παλιού αντλιοστάσιου και είδαν τους παλιούς μεταλλικούς αγωγούς νερού του δικτύου ύδρευσης και τις παλιές ατμομηχανές πριν αντικατασταθούν από καινούριες  ηλεκτροκίνητες μηχανές.

Στην αυλή του Μουσείου οι μαθητές χειρίστηκαν τις παλιές χειροκίνητες υδραντλίες (τουλούμπες κτλ.)

Οι μαθητές και οι μαθήτριες κατάλαβαν, ότι για να φτάσει το πολύτιμο νεράκι στη βρύση του σπιτιού μας, χρειάζεται να γίνουν πολλά πράγματα!

(από κ. Ολυμπία Χρυσοχόου)

ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Το Μουσείο Ύδρευσης (26ης Οκτωβρίου 49, δίπλα στο ΦΙΞ) δέχεται επισκέψεις οργανωμένων ομάδων κατόπιν συνεννόησης. Το παλιό Κεντρικό Αντλιοστάσιο του άλλοτε Οργανισμού Υδρεύσεως Θεσσαλονίκης (ΟΥΘ) στην περιοχή των Σφαγείων, όπου και στεγάζεται το Μουσείο Ύδρευσης, αποτελεί ζωντανή ιστορία της ύδρευσης της Θεσσαλονίκης. Το συγκρότημα κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα σε απόσταση περίπου 1.500 μέτρων από τα δυτικά τείχη του ιστορικού κέντρου. Λειτούργησε απρόσκοπτα έως το 1978. Το 1984 το Διοικητικό Συμβούλιο του τότε ΟΥΘ αποφάσισε τη μετατροπή του σε μουσείο. Το 1987, μετά από πρόταση της 4ης Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, χαρακτηρίστηκε διατηρητέο μνημείο.

Από το 2001 το Μουσείο Ύδρευσης λειτουργεί με ευθύνη της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. Στα αποκατεστημένα κτίριά του οργανώνονται επισκέψεις μαθητών σχολείων όλων των βαθμίδων. Παράλληλα, προσφέρονται οι δυνατότητες υλοποίησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων με θέμα το νερό και την ύδρευση γενικότερα. Σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο προβάλλονται ταινίες σχετικά με την ύδρευση της Θεσσαλονίκης.

Οι επισκέψιμοι χώροι του μουσείου είναι :

α. το κεντρικό κτίριο του αντλιοστασίου, με τα αντλητικά συγκροτήματα και τα ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη σε λειτουργία (κεντρικό εκθετήριο). Εκεί βρίσκονται τα μηχανήματα κίνησης και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι παλιοί ηλεκτρικοί πίνακες διανομής ρεύματος και τα μεγάλα αντλητικά συγκροτήματα που τροφοδοτούσαν με νερό ολόκληρη την πόλη της Θεσσαλονίκης ως το 1978. Στο χώρο εκτίθεται και μοντέλο σε λειτουργία που δείχνει την παλιά ατμομηχανή με την αντλία από την αρχική ακόμη φάση του αντλιοστασίου.

β. η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων (παλιό λεβητοστάσιο), που περιλαμβάνει και τον εντυπωσιακό, αποκατεστημένο χώρο των παλιών ατμολεβήτων.

γ. το κτίριο διοίκησης, όπου λειτουργεί εξειδικευμένη βιβλιοθήκη για το νερό και τα υδραυλικά έργα και διατίθεται ένα μοναδικό αρχείο ιστορικών χαρτών, σχεδίων έργων ύδρευσης του 19ου και του 20ού αιώνα, καθώς και παλιές φωτογραφίες και σπάνια ντοκουμέντα από το πλούσιο αρχειακό υλικό της ΕΥΑΘ.

δ. το Πάρκο του Νερού, όπου εκτίθενται ιστορικά αντλητικά συγκροτήματα και αγωγοί νερού.

Μόνο το 2007 το Μουσείο Ύδρευσης επισκέφτηκαν 1.720 μαθητές, από τους οποίους οι 1.170 προέρχονταν από την πρωτοβάθμια κι οι υπόλοιποι από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Οι περισσότεροι μαθητές προέρχονταν από το νομό Θεσσαλονίκης, δεν έλειψαν όμως κι επισκέψεις από γειτονικούς νομούς (Χαλκιδική, Κιλκίς), ακόμη και από την Κέρκυρα, τη Χίο κ.α.

Η ΕΥΑΘ Α.Ε.,  στηρίζει και προωθεί τις δράσεις του Μουσείου Ύδρευσης Θεσσαλονίκης και κυρίως τις δωρεάν επισκέψεις μαθητών από σχολεία της ευρύτερης περιοχής. Σε μια περίοδο κατά την οποία το θέμα της επάρκειας νερού παγκοσμίως και γενικότερα της προστασίας του περιβάλλοντος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, η βιωματική επαφή των μαθητών με ένα χώρο που συνιστά ζωντανή ιστορία της ύδρευσης της Θεσσαλονίκης μόνο εποικοδομητική μπορεί να είναι.

ΟΙ ΝΥΜΦΕΣ

Οι Νύμφες ήταν γυναικείες μορφές θεϊκής καταγωγής, νεαρές στην ηλικία, που ζούσαν μέσα στην άγρια φύση, τριγύριζαν στα βουνά, συνοδεύοντας την Άρτεμη και παίζοντας μαζί της. Ήταν όλες τους πανέμορφες, η Άρτεμη όμως ξεχώριζε με τη θωριά της ανάμεσά τους. Τραγουδούσαν και χόρευαν μαζί με τον Πάνα στα λιβάδια και στις πλαγιές, συνήθως κοντά στις πηγές. Υμνούσαν με τις γλυκιές φωνές τους τους Ολύμπιους θεούς και ιδιαίτερα τον πατέρα του Πάνα, τον Ερμή. Μαζί τους χόρευε και η Αφροδίτη, μαζί με τις Χάριτες, όπως λέει ο Όμηρος, στο βουνό Ίδα, στην Τροία. Άλλοτε το χορό τους τον οδηγεί ο ίδιος ο θεός Απόλλωνας. Οι Νύμφες θεωρούνταν γενικά κάτι μεταξύ θεών και θνητών, όχι καθαυτό θεές. Δεν ήταν αθάνατες, ζούσαν όμως πάρα πολύ και τρέφονταν με αμβροσία.

Συγγένευαν με μεγάλους θεούς, ενώ ο Ερμής θεωρούνταν γιος Νύμφης, της Μαίας. Γενικά, επικρατούσε η αντίληψη πως ήταν κόρες του Δία. Άλλοι, πάλι, τις θεωρούσαν κόρες ποταμών: είτε του μεγαλύτερου ποταμού που υπήρχε, του Ωκεανού, είτε του Αχελώου, είτε κόρες των τοπικών ποταμών ενός τόπου. Έτσι, κάθε περιοχή είχε τα ποτάμια της και καθένα απ’ αυτά είχε γεννήσει τις Νύμφες της περιοχής αυτής, λ.χ. ο ποταμός Πηνειός ήταν ο πατέρας των Νυμφών της Θεσσαλίας και ο ποταμός Ξάνθος ήταν ο γεννήτορας των Νυμφών της Τροίας. Πολύ συχνά εκείνες έδιναν τα ονόματά τους στις κοντινές πόλεις, όπως έγινε με τη Νύμφη Σπάρτη, που ήταν κόρη του ποταμού Ευρώτα. Υπήρχαν όμως και κάποιες Νύμφες, οι οποίες λέγονταν Μελίες και είχαν γεννηθεί από τις σταγόνες του αίματος του Ουρανού, που έπεσαν στη Γη, όταν ο Κρόνος, ο γιος του, του έκοψε τα γεννητικά του όργανα.

Ήταν κατεξοχήν πνεύματα του γλυκού νερού και βρίσκονταν στα ποτάμια, στις πηγές και μέσα στα βουνά από τα οποία πήγαζαν ποτάμια. Συνόδευαν πάντα το νερό, τονίζοντας έτσι τη μεγάλη του σημασία για την ύπαρξη ζωής. Χωρίς αυτό ούτε βλάστηση, ούτε γονιμότητα υπάρχει. Μέσω λοιπόν της ζωογόνας δύναμης του νερού οι Νύμφες εξαπλώθηκαν στα βουνά και στα δάση και συνδέθηκαν με τη βλάστηση. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρούνται κόρες του Ωκεανού ή άλλων ποταμών.

Έτσι οι Νύμφες κατέληξαν να είναι τριών ειδών: 1) Ναϊάδες, δηλαδή Νύμφες των ποταμών, των πηγών και των κρηνών και είναι οι πιο γνωστές, 2) Ορεστιάδες, που κατοικούσαν στα βουνά όπου υπάρχουν πηγές και 3) Δρυάδες ή Αμαδρυάδες, δηλαδή Νύμφες των μοναχικών δέντρων και των λιβαδιών και ταυτίζονταν με τις Μελίες.Οι Ναϊάδες κατοικούσαν μέσα σε σπηλιές, που βρίσκονταν κοντά σε νερό ή μέσα σ’ αυτό, κάτω από την επιφάνεια των ποταμών. Μέσα στις σπηλιές τους απολάμβαναν τις χαρές του έρωτα με τον Ερμή ή τους Σιληνούς. Ζούσαν όσο και οι πηγές, κοντά στις οποίες κατοικούσαν: όταν στέρευαν εκείνες, οι Ναϊάδες έσβηναν. Το ίδιο συνέβαινε με τις Αμαδρυάδες -που το όνομά τους σημαίνει «δέντρο και γυναίκα ταυτόχρονα»- τα πεύκα, τα έλατα και οι δρυς άρχιζαν να μεγαλώνουν με το που άρχιζε η ζωή μιας Νύμφης. Ήταν δέντρα δυνατά και ζούσαν για πολλά χρόνια, ενώ οι θνητοί απαγορευόταν να τα αγγίξουν με τσεκούρι.

Ο λόγος ήταν ότι θεωρούνταν δέντρα ιερά και τα ιερά άλση που σχημάτιζαν ήταν χώροι αφιερωμένοι στους θεούς. Όταν ερχόταν η ώρα της Νύμφης να πεθάνει, μαραινόταν πρώτα το δέντρο της μέσα στη γη. Κάποτε μια Νύμφη, εκεί που χόρευε με τις όμοιές της, χλόμιασε παρατηρώντας τη βελανιδιά της να κουνιέται πέρα δώθε. Άφησε το χορό γεμάτη ανησυχία· πολύ γρήγορα χάλασε η φλούδα, έπεσαν τα κλαδιά και ταυτόχρονα η ψυχή της Νύμφης πέταξε, αποχαιρετώντας το φως του Ήλιου. Οι Νύμφες, όταν βρέχει, χαίρονται, γιατί τρέφονται τα δέντρα, ή κλαίνε, όταν οι βελανιδιές χάνουν τα φύλλα τους.

Για τις Ναϊάδες, ιδιαίτερα, υπάρχουν πολλοί μύθοι, που αφορούν τις ερωτικές τους περιπέτειες. Έλεγαν ότι κάποτε ο Ύλας, σύντροφος του Ηρακλή, πλησίασε σε μια πηγή, για να γεμίσει την υδρία του. Εκεί συνήθιζαν να μαζεύονται οι Νύμφες και να τραγουδούν ύμνους στην Άρτεμη ολονυχτίς. Ο Ύλας είχε φτάσει ακριβώς την ώρα που οι Νύμφες άρχισαν να συγκεντρώνονται και μια απ’ αυτές, η Εφυδάτια, που κατοικούσε μέσα στην πηγή, σήκωσε το κεφάλι της και τον αντίκρισε. Θαμπώθηκε από τη θεϊκή του ομορφιά και τον ερωτεύτηκε. Εκείνος, σκυμμένος είχε βουτήξει την υδρία του μέσα στο νερό, χωρίς να υποπτεύεται πως κάποιος τον παρακολουθεί με προσοχή. Η Νύμφη θέλησε ν’ αρπάξει την ευκαιρία και να τον φιλήσει· τον αγκάλιασε από το λαιμό και τον τράβηξε μαζί της στο βυθό. Οι σύντροφοί του έψαξαν να τον βρουν, μα δεν μπορούσαν με κανένα τρόπο να εξηγήσουν την εξαφάνισή του. Πολύ γνωστές επίσης ήταν οι ιστορίες των ερώτων των Νυμφών με βοσκούς, που συνήθως έβοσκαν τα πρόβατά τους στις όχθες των ποταμών. Έπειτα οι Νύμφες έφερναν στον κόσμο γιους θνητούς, αλλά σοφούς και γενναίους.

Εξίσου ονομαστές ήταν οι ιστορίες για τους έρωτες του Απόλλωνα με Νύμφες και ιδιαίτερα η ιστορία της Δάφνης. Ο θεός την πολιορκούσε με μεγάλη επιμονή, χωρίς επιτυχία. Μόλις του δόθηκε η κατάλληλη ευκαιρία, άρχισε να την κυνηγάει. Τη στιγμή που ήταν έτοιμος να την αρπάξει, η Δάφνη παρακάλεσε απεγνωσμένα τη μάνα της, τη Γαία, να τη βοηθήσει. Τότε, πραγματικά, άνοιξε η γη και κατάπιε τη Δάφνη, ενώ στη θέση της φύτρωσε ένα φυτό που πήρε το όνομά της.

Μια άλλη Νύμφη, η Ωκυρρόη, κόρη ενός ποταμού της Σάμου, επιχείρησε να φύγει με μια βάρκα από το νησί, για να γλιτώσει από τα χέρια του θεού. Μάταια όμως προσπαθούσε, γιατί ο Απόλλωνας μεταμόρφωσε το βαρκάρη που τη μετέφερε σε ψάρι και τη βάρκα της σε βράχο.

Σύμφωνα με την παράδοση, οι Νύμφες ήταν γνωστές τροφοί πολλών και σημαντικών θεών ή ηρώων· ήταν δηλαδή εκείνες που αναλάμβαναν την ανατροφή τους, όταν βρίσκονταν σε πολύ μικρή ηλικία. Τους θήλαζαν και αποτελούσαν τις αντικαταστάτριες των μανάδων τους. Πρώτα πρώτα, ο ίδιος ο Δίας ανατράφηκε απ’ αυτές στην Κρήτη. Ακολουθούν η Ήρα, η Περσεφόνη, ο Ερμής, ο Πάνας και ο Διόνυσος. Από τότε οι Νύμφες αποτελούν μέλη του Διονυσιακού θιάσου, μαζί με τους Σατύρους. Ακόμη, η θεά Αφροδίτη είχε εμπιστευθεί τον Αινεία, το γιο της, στις Νύμφες του τρωικού βουνού Ίδη. Στις Ναϊάδες απέδιδαν διάφορες ιδιότητες: έλεγαν πως μπορούσαν να κάνουν τα νερά μιας πηγής ιαματικά, γι’ αυτό και συχνά πρόσφεραν οι θνητοί θυσίες προς τιμή τους. Οι πιο ονομαστές περιπτώσεις Ναϊάδων με παρόμοιες ικανότητες βρίσκονταν στην Πελοπόννησο και τη Σικελία· εκεί, στις θερμές πηγές της Ιμέρας, έλεγαν ότι πήγαινε ο Ηρακλής για ν’ ανανεωθεί η δύναμή του.

Πίστευαν ακόμη πως οι Ναϊάδες είχαν ιατρικές θεραπευτικές ικανότητες, κυρίως λόγω της σχέσης τους με τον Απόλλωνα, καθώς και το χάρισμα να προφητεύουν τα μελλούμενα. Για την ακρίβεια, επικρατούσε η αντίληψη πως ήξεραν να ερμηνεύουν τη θέληση της ανώτερης θεότητας· η Ερατώ τις επιθυμίες του Πάνα ή η Δάφνη αυτές της Γαίας. Στο σπήλαιο Σφραγίδιο του βουνού Κιθαιρώνας υπήρχε μαντείο των Νυμφών, ενώ πολλοί θνητοί, προικισμένοι με μαντικές ικανότητες, έλεγαν πως τις ικανότητές τους τις είχαν λάβει από κείνες. Επίσης, θεωρούνταν μητέρες πολλών σοφών θνητών, μάντεων και γιατρών, όπως η Χαρικλώ του Τειρεσίας, η Φιλύρα του Χείρωνα και η Κορωνίδα, μάνα του Ασκληπιού.

Οι Νύμφες λατρεύονταν σε πολλά μέρη σ’ όλη την Ελλάδα, δεν υπήρχαν όμως ναοί αφιερωμένοι σ’ αυτές. Οι θυσίες προς τιμή τους γίνονταν κοντά σε πηγές ή μέσα σε σπηλιές. Ο Οδυσσέας και οι κάτοικοι της Ιθάκης τις τιμούσαν με εκατόμβη, δηλαδή θυσία εκατό βοδιών. Συχνή ήταν και η ύπαρξη των βωμών τους μέσα σε ιερά άλλων θεών. Όμως οι Νύμφες δεν είχαν δράση πάντοτε ευεργετική για τους θνητούς κι υπήρχαν φορές που προκαλούσαν μεγάλο κακό. Αν, για παράδειγμα, τύχαινε να δει κανείς μια Νύμφη την ώρα που έκανε το λουτρό της μέσα στην πηγή, έχανε τα λογικά του. Ήταν, όμως, και γενικότερα ικανές να προκαλέσουν σύγχυση του νου στους θνητούς και να τους κάνουν τρελούς. Οι άνθρωποι που καταλαμβάνονταν από έκσταση κι ενθουσιασμό, έφευγαν από τα σπίτια τους και πήγαιναν στα βουνά, όπου κρύβονταν μέσα σε σπηλιές.

Οι Νύμφες έχουν επιζήσει στη λαϊκή μας παράδοση μέχρι σήμερα· είναι οι γνωστές μας νεράιδες, που ζουν στα βουνά, στις νεραϊδοσπηλιές και τις νεραϊδόβρυσες. Θεωρείται πάντοτε επικίνδυνο να τις συναντήσει κανείς, αφού υπάρχουν ακόμη οι μύθοι για τους «νεραϊδοπαρμένους», όπως ήταν ο Ύλας στην αρχαιότητα. Μόνο οι σαββατογεννημένοι και «αλαφροΐσκιωτοι» μπορούν να τις αντιλαμβάνονται και να τις βλέπουν να χορεύουν. Τελειώνοντας, αξίζει να τονίσουμε για μια φορά ακόμη το ότι οι Νύμφες λατρεύονταν ως στοιχεία των πηγών και των ποταμών, δηλαδή γενικότερα του νερού. Η σημασία του νερού ως δύναμη ζωής και γονιμότητας είναι μεγάλη και ζωτική σε μια μεσογειακή χώρα, όπως είναι η Ελλάδα. Το νερό είναι πηγή ζωής και βοηθά την ανάπτυξη και αναζωογονεί κάθε ζωντανό οργανισμό. Γι’ αυτό και η αντίληψη για τις Νύμφες διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο: έφτασαν να τις θεωρούν πνεύματα της βλάστησης, θέλοντας έτσι να συμβολίσουν γενικότερα την οργιαστική δύναμη της φύσης. Κι όπως το νερό τρέφει τα πάντα, έτσι και οι Νύμφες θεωρούνταν τροφοί των φυτών, των ζώων και των ανθρώπων.

ΤΟ ΝΕΡΟ – ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΗΒΑΙΟΣ

Στίχοι: Χρήστος Θηβαίος
Μουσική: Χρήστος Θηβαίος
Πρώτη εκτέλεση: Χρήστος Θηβαίος

Είναι στο σύννεφο, είναι μέσα στο πηγάδι
είναι στο χιόνι και στα φρούτα του Μαγιού
είναι στα μάτια, είναι στο ουράνιο τόξο
είναι στον πάγο, στον ατμό του τηγανιού.

Είναι στη λίμνη, είναι στη γη, είναι στο στόμα.
Ο άνθρωπος είναι νερό που περπατάει
και προχωράει απ’ του πλακούντα τα νερά
κι ως τα νερά του τελευταίου ιδρώτα πάει…

Αϊέ, το νερό είναι στοιχείο και στοιχειό…

Είδα πόλεις να βαδίζουν στο σκοτάδι
για να γεμίσουν τους κουβάδες τους με φως
είδα το Μόσταρ, είδα το Βελιγράδι
είδα τον Δούναβη να γέρνει τυφλός.

Ο Αξιός, ο Αχελώος και η Κερκίνη
είναι αιχμάλωτοι πολέμου στις τιμές
του χρηματιστηρίου και της βιομηχανίας
και θα ξερνάνε ομολογίες φριχτές.

Αϊέ, το νερό είναι στοιχείο και στοιχειό…

Μα όταν κάποτε θα υψωθεί η ευχή τους
θα πλημμυρίσουν τα νερά, να εκραγούν
θα πάρουν από ‘κει ψηλά όσα ζητήσαν
όσο νερό θα χρειαστεί να ξεπλυθούν.

Όποιος βρομίζει το νερό βρομίζει ο ίδιος
και λένε πως το παρατσούκλι του Θεού
κάποια μεγάλη φασαρία είναι εκεί πάνω
η «φασαρία των νερών στους ουρανούς».

Αϊέ, το νερό είναι στοιχείο και στοιχειό…

Δίκαια θα ξαφνιαστεί εκείνος που θ’ ακούσει
δυνατά στου κάτω κόσμου τις οθόνες
την πρώτη ερώτηση «ποιον έχεις ξεδιψάσει ?»
Καθένας μας θα ζυγιστεί με σταγόνες.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΝΟΜΒΡΙΔΑΣ στην ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Το ΝΕΡΟ στον πλανήτη μας το έτος 2070

Γράμμα από το μέλλον (2070)

(κάντε κλικ για να κατεβάσετε και να δείτε την παρουσίαση σε Impress του OpenOffice – ανοίγει και στο Powerpoint)

S.O.S. – ΝΕΡΟ – είδος υπό εξαφάνιση

ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΝΕΡΟΥ

(κάντε κλικ πάνω για να κατεβάσετε και να δείτε την παρουσίαση σε Powerpoint)

Previous Older Entries Next Newer Entries

Μαζί με 3 ακόμα followers